Prawo do opieki nad dzieckiem w konkubinacie – jak jest realizowane?

Jeśli mówimy o kwestiach prawnych dotyczących dziecka zrodzonego w konkubinacie, wówczas należy podkreślić to, że władza rodzicielska, a także prawa i obowiązki rodzica pozostają wobec dziecka takie same – niezależnie od tego, czy pojawiło się ono w trakcie trwania małżeństwa, czy może w konkubinacie. Jedyną różnicą jest to, że po porodzie należy zadbać o tak zwane „uznanie” dziecka, a więc złożenie deklaracji, kto jest jego ojcem – ponieważ w przypadku związku małżeńskiego jako ojciec w dokumentach figuruje mąż. Jeśli takie „uznanie” w urzędzie stanu cywilnego nie nastąpi, wówczas mężczyzna nie będzie miał do dziecka żadnych praw (dopóki – przykładowo – matka dziecka nie wystąpi do sądu o ustalenie ojcostwa).

Władza rodzicielska, ale również obowiązki i prawa z niej wynikające, obejmuje przede wszystkim podejmowanie kluczowych decyzji co do wychowania dziecka (w tym wyboru szkoły, wiary, w jakiej będzie wzrastało, przekazywania mu konkretnych wartości), utrzymanie potomka i zapewnienie mu jak najlepszych warunków do rozwoju psychofizycznego (w tym do edukacji czy leczenia), a także do odpoczynku.

Więcej informacji o tym zagadnieniu znajduje się w jednym z naszych poprzednich tekstów – Jakie prawa ma ojciec do nieślubnego dziecka, do którego lektury serdecznie zachęcamy.

Dziecko w konkubinacie a poprzedni związek – jak to wygląda w praktyce?

Sytuacja, w której jeden z partnerów wstępuje w związek nieformalny, a jednocześnie ma dziecko z poprzedniego związku (lub jego nowa partnerka ma dziecko), jest z jednej strony mniej, a z drugiej – bardziej skomplikowany. Chodzi przede wszystkim o to, że nowa osoba pojawiająca się w życiu rodziny nie może „nabyć” praw rodzicielskich do dziecka – mają je bowiem biologiczni rodzice. Czasem zdarza się jednak tak, że biologiczny rodzic nie żyje lub został pozbawiony praw rodzicielskich – wówczas istnieje szansa na przysposobienie takiego dziecka, jednak sprawy w sądzie opiekuńczym w tych kwestiach są niezwykle złożone i trudne, dlatego wiele osób po prostu nie reguluje kwestii prawnych związanych z dzieckiem z poprzedniego związku partnerki lub partnera.

Konkubinat a dziecko – co dzieje się po zakończeniu związku?

Po zakończeniu związku o charakterze konkubinatu – podobnie, jak ma to miejsce w związku małżeńskim – sąd, na wniosek jednego lub obojga rodziców, może interweniować w kwestii praw rodzicielskich. Często zdarza się, że rodzice po rozstaniu decydują się mieszkać w zupełnie innych miejscowościach – wówczas ograniczenie praw rodzicielskich jednego z nich będzie zasadne z punktu widzenia samego dziecka, ponieważ lepiej, by uczęszczało ono do jednej szkoły, miało lekarza pierwszego kontaktu w tym samym miejscu i dorastało w gronie znanych sobie rówieśników. Czasem prawa rodzicielskie jednego z rodziców są ograniczane z uwagi na stosowanie przemocy wobec dziecka – psychicznej, fizycznej czy seksualnej – wówczas jednak należy udowodnić fakt zaistnienia takich okoliczności w sądzie (można to zrobić, powołując świadków, a także przedstawiając zapisy rozmów online, nagrania wideo czy audio).

Oprócz kwestii odebrania czy ograniczenia władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, sąd może także określić wytyczne co do realizacji tej władzy. Chodzi tu przede wszystkim o opiekę nad dzieckiem, o okoliczności widywania się z potomkiem oraz o uregulowanie kontaktów na odległość – w tym rozmów telefonicznych i innych. Sąd robi to na wniosek jednej ze stron lub określa sposoby realizacji władzy rodzicielskiej na podstawie przedstawionego przez rodziców porozumienia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem.

Inne ważne kwestie dotyczące konkubinatu, jak i formalnych aspektów rozpadu takiego związku, poruszaliśmy już w wielu artykułach na naszym blogu, dlatego zainteresowanym osobom polecamy zapoznanie się z ich treścią.

Kiedy można złożyć wniosek o zakaz kontaktów z dzieckiem?

W wyniku jakich sytuacji i okoliczności można uzyskać zakaz kontaktów z dzieckiem? Orzecznictwo sądów jak i przepisy są w tej materii są jasne. Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej i zakaz kontaktów z dzieckiem będzie uzasadniony, jeśli:

• przed sądem udowodni się, że rodzic ma na dziecko tak zwany „zły wpływ” – pod jego opieką dziecko zmienia swoje nawyki i zachowania, przestaje uczęszczać do szkoły, ma dostęp do używek (alkoholu, narkotyków), a także do innych, degenerujących środowisk – narkomanów, przestępców etc.;
• jedno z rodziców należy do niebezpiecznego środowiska (przykładowo jest przestępcą) lub popada w nałóg uniemożliwiający mu sprawowanie odpowiedniej pieczy nad dzieckiem (narkomania, alkoholizm, hazard i inne);
• jedno z rodziców stosuje wobec dziecka przemoc – umyślną, regularną i świadomą – seksualną, fizyczną lub psychiczną;
• kontynuacja dotychczasowych kontaktów z jednym z rodziców mogłaby narazić dziecko na niebezpieczeństwo utraty zdrowia lub życia.

Wniosek o zakaz kontaktów z dzieckiem – wzór i najważniejsze informacje

We wniosku o zakaz kontaktów z dzieckiem, oprócz kwestii formalnych, takich jak dołączenie skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka, danych osobowych stron wniosku, oznaczenia właściwego sądu czy dołączenia potwierdzenia dokonania opłaty (która wynosi 100 zł), należy zawrzeć przyczyny i uzasadnienie wnioskowania o zakaz. W tym celu trzeba dokładnie opisać sytuacje wskazujące na zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, jego prawidłowego rozwoju psychofizycznego i innych niebezpieczeństw spotykających je ze strony jednego z rodziców. Do wniosku warto dołączyć także dowody – dane świadków, których sąd będzie mógł później przesłuchać w sprawie, a także zdjęcia, nagrania i inne elementy potwierdzające zaistniałą sytuację.

W jaki sposób wypełnić wniosek o zakaz osobistej styczności z dzieckiem? Wzór takiego pisma znajdziesz na stronie internetowej Itogis, wraz z instrukcją i możliwością uzyskania właściwego wniosku po uzupełnieniu odpowiednich danych – zachęcamy do skorzystania z tej wygodnej możliwości!

Warto pamiętać, że do samego wniosku składanego w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania dziecka, należy dołączyć odpis tego wniosku, który później zostanie dostarczony drugiej stronie sprawy (czyli małżonkowi, którego zakaz ma dotyczyć).

Zakaz widzenia z dzieckiem a władza rodzicielska

Wiele osób przed złożeniem wniosku o zakaz kontaktów z dzieckiem zastanawia się, czy jedną z konsekwencji takiego posunięcia jest równoczesne odebranie ojcu lub matce praw rodzicielskich. Odpowiedź na to pytanie brzmi: nie – zakaz kontaktów oraz posiadanie (lub nie) władzy rodzicielskiej są sprawami rozłącznymi. Oznacza to, że nawet po orzeczeniu zakazu, rodzic, którego decyzja ta dotyczy, zachowuje pełnię praw rodzicielskich i musi je realizować (oczywiście w zakresie, na który pozwala sądowe orzeczenie zakazu kontaktów).

Konsekwencje ustanowienia zakazu kontaktów z dzieckiem

Jak wspomnieliśmy powyżej, zakaz kontaktów z dzieckiem nie jest automatycznym odebraniem rodzicowi jego praw. W praktyce oznacza to, że nadal może on mieć wpływ na wychowanie potomka, powinien zapewniać mu środki do rozwoju psychofizycznego i wspierać w edukacji czy dbać o jego zdrowie. Jednocześnie sąd może orzec różny zakres czynności wchodzących w skład zakazu kontaktów – zależy to przede wszystkim od tego, co wnioskodawca (czyli jedno z rodziców) umieści w piśmie. Zakaz kontaktów nie zawsze będzie bowiem oznaczał niemożność korzystania z żadnej formy kontaktu. W niektórych przypadkach dopuszcza się na przykład komunikację telefoniczną lub online, w innych – kontakty w obecności drugiego rodzica.

Oprócz tego warto wiedzieć, że zakaz kontaktów z dzieckiem nie jest wydawany na określony czas. Zgodnie z przepisami zawartymi w kodeksie rodzinno-opiekuńczym, decyzja o zakazie może zostać cofnięta przez sąd opiekuńczy, jeśli przesłanki prowadzące do wydania takiego zakazu przestaną istnieć, a więc drugi rodzic nie będzie stosował już przemocy, demoralizował dziecka lub postępował w inny, niewłaściwy sposób.

Jeśli dodatkowo, oprócz zamiaru ograniczenia kontaktów z dzieckiem, chcesz walczyć o pozbawienie ojca lub matki praw rodzicielskich, zapraszamy również do lektury naszych poprzednich artykułów, wyjaśniających tę kwestię: Pozbawienie władzy rodzicielskiej – jak prawidłowo napisać wniosek oraz Odebranie praw rodzicielskich – przebieg postępowania.

Prawne uregulowanie kontaktów z dzieckiem – kiedy należy o nie zadbać?

O prawne uregulowanie kontaktów z dzieckiem należy zadbać od razu podczas decyzji o rozwodzie – zwłaszcza w sytuacji, w której wiadomo, że jedno z małżonków będzie utrudniać rozwód lub się na niego nie zgodzi. Dodatkowo, jeśli postępowanie rozwodowe ma trwać długo (na przykład z uwagi na konieczność przesłuchania wielu świadków i przedstawienia dowodów), także należy pomyśleć o złożeniu wniosku o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem. Później, już w trakcie rozwodu, można dostarczyć do sądu rodzicielski plan wychowawczy, określany również mianem porozumienia rodzicielskiego, na podstawie którego sąd podejmuje decyzję, co do kształtu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie (więcej informacji o tej procedurze znajduje się w artykule Rodzicielski plan wychowawczy – kiedy jest potrzebny i jak go przygotować).

Wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem – opłata

Wysokość opłaty za złożenie wniosku o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem zależy przede wszystkim od trybu, w jakim jest on dostarczony do sądu. Jeżeli zostanie on złożony osobno, bez innych dokumentów, wówczas należy uiścić opłatę w wysokości 100 złotych. W przypadku, w którym wniosek składany jest wraz z pozwem o rozwód (co generalnie jest najlepszym rozwiązaniem, ponieważ od razu od złożenia pozwu będzie można ustalić, jak wygląda podział kontaktów z dzieckiem), nie podlega opłacie.

Wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem – wzór

Wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem powinien zawierać konkretne elementy, wśród których można wyróżnić:

• oznaczenie typu pisma (jako wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem);
• konkretne dane pozwalające zidentyfikować strony sprawy, a także oznaczenie sądu, do którego pismo jest kierowane;
• osnowę wniosku, czyli de facto jego treść (o której więcej poniżej);
• uzasadnienie złożenia wniosku, a więc wskazanie faktów, ze względu na które osoba składająca pismo zdecydowała się na stworzenie wniosku o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem (są to zazwyczaj wyjaśnienia dotyczące utrudniania kontaktów z małoletnim, wraz z opisem lub wskazaniem sytuacji czy świadków mogących potwierdzić zaistniałą sytuację);
• podpis osoby składającej wniosek lub jej przedstawiciela, a także wykaz załączników (jeśli takowe są);
• dowód uiszczenia opłaty (w przypadku konieczności jej poniesienia).

W samej treści wniosku o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem (a więc we wspomnianej powyżej osnowie wniosku) powinny znaleźć się szczegółowe informacje i ustalenia dotyczące podziału i terminów kontaktów z dzieckiem. W praktyce oznacza to, że należy uwzględnić nie tylko kontakty w „zwykłych” tygodniach (w ciągu roku szkolnego), ale również w święta – Bożego Narodzenia, Wielkanocne, Nowy Rok i inne. Ponadto dobrze jest opisać żądania co do kontaktów w weekendy, podczas wakacji, ferii zimowych etc. Wielu rodziców w ramach wniosku o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem wskazuje na chęć naprzemiennej opieki (dotyczy to zarówno weekendów, czyli spędzania ich raz u ojca, a raz u matki, jak i świąt i innych okresów czy ważnych okazji).

Gotowy wzór wniosku o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem bez problemu można znaleźć i wypełnić na stronie internetowej platformy Itogis. Zajmuje to średnio około godziny. Za niewielką opłatą narzędzie wygeneruje gotowe do złożenia w sądzie pismo.

Zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem – ile trwa?

To, ile trwa sprawa o ustalenie kontaktów z dzieckiem w sytuacji okołorozwodowej, zależy w praktyce od dostępności sędziów w danej placówce oraz od liczby spraw, jakimi aktualnie zajmuje się sąd. Nie zmienia to jednak faktu, iż wniosek o zmianę zabezpieczenia kontaktów z dzieckiem (wzór tego pisma również dostępny jest na platformie Itogis) czy po prostu o zabezpieczenie kontaktów powinien być rozpatrywany przez sąd priorytetowo z uwagi na dobro dziecka. Określa to artykuł 737 Kodeksu Prawa Cywilnego (przepis mówi o tym, że wniosek ma być rozpatrzony bezzwłocznie i nie później niż w ciągu tygodnia od jego wpłynięcia).

Więcej informacji w kwestiach dotyczących władzy rodzicielskiej i jej kształtu po rozwodzie znajduje się w poprzednich artykułach na blogu Itogis, do których lektury serdecznie zachęcamy.

Wywiad środowiskowy kuratora sądowego – kto go zleca?

Wizytę kuratora w rodzinie, co do której toczy się postępowanie, zleca sąd. Warto jednak pamiętać o tym, że raport sporządzony przez kuratora w wyniku takiej wizyty nie jest decydującym argumentem za lub przeciwko odebraniu jednej ze stron sprawy władzy rodzicielskiej – sąd bowiem musi rozpatrzyć również inne dowody, takie jak zeznania świadków, nagrania, opinie specjalistów (w tym psychologów) i wszystko to, co mogłoby pomóc obiektywnie rozstrzygnąć o słuszności odebrania (lub nie) władzy rodzicielskiej.

Więcej informacji o takich okolicznościach znajduje się w jednym z naszych poprzednich artykułów – Pozbawienie praw rodzicielskich – co jest przyczyną odebrania władzy rodzicom i czym to skutkuje, do którego lektury serdecznie zachęcamy.

Kurator sądowy – co robi podczas wizyty?

Co sprawdza kurator sądowy podczas wizyty i jak może ona przebiegać? Najważniejszym zadaniem urzędnika jest ustalenie, w jakich warunkach wychowuje się dziecko – czy ma odpowiednią przestrzeń do odpoczynku, nauki i zabawy, jakie jest jego samopoczucie, czy ma wystarczające środki zaspokajające jego podstawowe potrzeby i czy rodzice zapewniają mu możliwość realizacji zainteresowań, pasji, spędzania wolnego czasu w odpowiedni dla małoletniego sposób. Podczas czynności kurator przygląda się zazwyczaj normalnemu trybowi dnia rodziny – w zależności od tego, w jakim momencie wkroczy w życie rodzinne, może sprawdzić, jaki przebieg mają poranki czy też popołudnia.

Czy kurator może rozmawiać z dzieckiem?

Wiele osób zastanawia się również, czy kurator może rozmawiać z dzieckiem. Odpowiedź na to pytanie brzmi: tak – i robi to zdecydowanie często. Warto tutaj dodać, że urzędnik może odbyć taką rozmowę na osobności – podobnie jak z każdym z rodziców dziecka. Chodzi tu o to, by obecność jednego członka rodziny nie wpływała w jakikolwiek sposób na odpowiedzi oraz szczerość innej osoby.

Czy kurator może przyjść w weekend lub bez zapowiedzi?

Kiedy przychodzi kurator rodzinny? Na to pytanie nie ma z kolei jednoznacznej odpowiedzi. Urzędnik musi pojawić się w domu rodziny nie później niż 14 dni po wydaniu decyzji o wizycie przez sąd – nie ma jednak odgórnie wyznaczonej daty. Wiadomo, że wizyta ta powinna odbyć się w godzinach od 6.00 do 22.00, a urzędnik z reguły nie uprzedza wcześniej, kiedy ani o której godzinie się pojawi. Spotkanie może być zrealizowane także w weekend lub w dni wolne, natomiast wówczas najczęściej kurator na krótko przed wizytą dzwoni do zainteresowanych, by upewnić się, że rodzina przebywa w miejscu zamieszkania.

Jeśli urzędnik nie zastanie nikogo w domu, wówczas powiadomi rodzinę o próbie podjęcia kontaktu. Niektórzy zostawiają w tym celu informację na kartce przy drzwiach, inni – jeśli jest taka możliwość – przekazują ją sąsiadom, a jeszcze inni dzwonią do rodziny, by przekazać informację o próbie kontaktu. Jeśli tak się stanie, wówczas kurator będzie próbował odwiedzić dane mieszkanie czy dom raz jeszcze.

Czego nie może kurator rodzinny?

Co do zasady, kurator rodzinny na wizycie przed sprawą o pozbawienie władzy rodzicielskiej, nie może przeszkadzać w toczącym się rytmie dnia – oznacza to, że nie zatrzyma on w domu dzieci spieszących się do szkoły czy rodziców zmierzających do pracy, a także nie zakłóci posiłku, wspólnej nauki czy zabawy – ewentualne rozmowy z członkami rodziny powinien odbywać pomiędzy tymi aktywnościami. Kurator może podejmować działania jedynie wówczas, gdy dobro dziecka (lub innego członka rodziny) jest zagrożone – przykładowo, jeśli urzędnik jest świadkiem przemocy (psychicznej, fizycznej czy seksualnej) musi zawiadomić o tym stosowne organy – policję, sąd, pogotowie rodzinne i inne.

*** Jeśli planujesz wszczęcie sprawy o pozbawienie władzy rodzicielskiej lub chcesz rozstrzygnąć tę kwestię podczas rozwodu, zachęcamy do lektury naszego artykułu dotyczącego tego, jak prawidłowo napisać wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej oraz do skorzystania z naszego intuicyjnego generatora wniosków i pozwów sądowych.

Gdy ojciec nastawia dziecko przeciwko matce lub gdy następuje utrudnianie kontaktu z dzieckiem ze strony matki, wówczas mówi się o alienacji rodzicielskiej, która wpływa negatywnie nie tylko na stan psychiczny małoletniego, ale również na jego poczucie bezpieczeństwa oraz na samych rodziców.

Czym jest alienacja rodzicielska? Na czym polega utrudnianie kontaktów z dzieckiem?

Utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez matkę lub ojca określa się również mianem alienacji rodzicielskiej. Polega przede wszystkim na ograniczeniu lub całkowitym pozbawieniu możliwości widzenia się dziecka z drugim rodzicem – zarówno jeszcze przed rozwodem, jak i w jego trakcie czy już po – mimo konkretnych postanowień sądu co do terminów, zakresów i dat spotkań jednego z rodziców z małoletnim. Zarówno utrudnianie kontaktów z dzieckiem bez rozwodu, jak i po nim, może być podstawą do wszczęcia konkretnych kroków prawnych przez stronę pokrzywdzoną.

Przeczytaj również:  Do czego prowadzi alienacja rodzicielska – dziecko w sytuacji okołorozwodowej rodziców

Gdzie zgłosić utrudnianie kontaktów z dzieckiem?

Jeśli utrudnianie widzenia z dzieckiem destabilizuje życie rodziny, wciąż się powtarza i ma zły wpływ na jej członków, wówczas należy podjąć odpowiednie działania, czyli zgłosić sprawę do sądu. Można to zrobić za pomocą odpowiedniego wniosku o kontakt z rodzica z dzieckiem lub z dziećmi, wówczas sąd rozpatrując sprawę i badając okoliczności utrudniania kontaktów, wyznaczy odpowiednie ramy dla spotkań małoletniego z rodzicami. Sąd, do którego składa się dokumenty, powinien być sądem rejonowym z wydziałem rodzinnym i opiekuńczym. Wniosek można złożyć osobiście lub za pośrednictwem poczty.

Jak udowodnić utrudnianie kontaktów z dzieckiem?

Podczas ustalania szczegółów sprawy sąd z pewnością będzie chciał potwierdzić okoliczności wskazujące na utrudnianie kontaktu z dzieckiem – po rozwodzie lub przed jego nastąpieniem. Wówczas, dla potwierdzenia konkretnej wersji, warto zapewnić sobie dowody: zdjęcia, nagrania, zapisy rozmów (także w formie elektronicznej) oraz zeznania świadków. Dzięki potwierdzeniu przedstawianej wersji wydarzeń sąd będzie bardziej skłonny do wyznaczenia nowych lub skorygowania poprzednich postanowień co do spotkań z dzieckiem.

Jaka kara za utrudnianie kontaktów z dzieckiem?

Co grozi matce za utrudnianie kontaktów z dzieckiem? Z jaką karą musi liczyć się ojciec, który nie pozwala na widzenia ustalone wcześniej przez sąd? Obecnie kara za utrudnianie kontaktów z dzieckiem obejmuje nakaz zapłaty grzywny. Dzieje się tak w momencie, w którym jedna ze stron zwróci się do sądu z wnioskiem o egzekucję kontaktów – wówczas wymiar sprawiedliwości, po zbadaniu sytuacji materialnej rodzica i jego możliwości finansowych, nakaże zapłatę grzywny. Zazwyczaj wynosi ona od 100 do 500-600 złotych, jednak dla osób zarabiających wysokie kwoty, kara może być zdecydowanie wyższa.

Utrudnianie kontaktów z dzieckiem a alimenty

Często zdarza się, że jeden z rodziców traktuje utrudnianie kontaktów ojca z dzieckiem (czy też matki) jako karę za niepłacenie alimentów. Jest to zachowanie niedopuszczalne i – tak, jak zostało to opisane powyżej – może skutkować nakazem zapłaty grzywny za utrudnianie kontaktów z dzieckiem. W sytuacji niealimentacji należy więc wszcząć kroki w kierunku postępowania egzekucyjnego, a w żadnym razie nie podejmować decyzji o „samodzielnym” karaniu osoby, która nie płaci lub spóźnia się z wypłacaniem świadczenia należącego się dziecku.

Utrudnianie kontaktów z dzieckiem – Kodeks karny i planowane zmiany

Obecnie (stan na lipiec 2022) w ramach prac Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej toczą się szeroko zakrojone dyskusje co do zmian w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, dotyczących kwestii alienacji rodzicielskiej. Niektórzy uczestnicy tych dyskusji postulują wprowadzenie – obok kary grzywny – również karę pozbawienia wolności za uporczywe utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez jednego z rodziców. Ma to być odpowiedź na zjawisko wspomnianej już alienacji rodzicielskiej, dotykające głównie ojców, którym matki ograniczają widzenia z małoletnimi. Szczegóły realizacji projektu wciąż są zmieniane, a zmiany te dotyczą nie tylko zakresu kar oraz warunków ich realizacji, ale również innych aspektów dotyczących opieki nad dziećmi po rozstaniu rodziców – w tym opieki naprzemiennej, prac z mediatorami i innych zagadnień „okołorozwodowych”. Po więcej informacji na temat władzy rodzicielskiej, praw dziecka i rodziców oraz prawa alimentacyjnego zajrzyj na blog Itogis.

Kwestię zakazu widzenia z dzieckiem reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy w artykule 113² i następnych, które mówią o tym, że zakazanie rodzicom osobistej styczności z dzieckiem orzeka się tylko w wyjątkowych sytuacjach – gdy kontakty takie:

• bezpośrednio zagrażają dobru dziecka,
• jego bezpieczeństwu (zdrowiu bądź nawet życiu),
• albo negatywnie wpływają na dziecko – chodzi tu o jego wychowanie i rozwój.

Wniosek o zakaz kontaktów z dzieckiem – co musi zawierać

Wniosek o zakaz widzenia z dzieckiem składa się w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania bądź pobytu tego dziecka.

Aby pismo zostało rozpatrzone, musi spełniać wymogi formalne. We wniosku należy więc wskazać sąd właściwy dla rozpatrzenia sprawy oraz strony postępowania, czyli podać dane osobowe wnioskodawcy, a także dziecka i rodzica, którego ma dotyczyć zakaz widzenia z dzieckiem. Pismo musi być oczywiście własnoręcznie podpisane przez osobę, która je składa.

We wniosku o zakaz kontaktów z dzieckiem należy sprecyzować swoje żądania. Zakaz kontaktów może bowiem odnosić się na przykład tylko do osobistej styczności rodzica z dzieckiem, ale również do utrzymywania kontaktów na odległość (rozmowy telefoniczne, czatowanie, mailowanie i inne formy komunikacji). Niekiedy wnioskuje się o ograniczenie swobody kontaktów polegające na tym, że rodzic może spotykać się z dzieckiem tylko w obecności drugiego rodzica, innego opiekuna lub kuratora albo na przykład tylko w miejscu zamieszkania dziecka.

Niezależnie od tego, o co dokładnie wnioskodawca zwraca się do sądu, musi swoje żądania dobrze uzasadnić, przedstawiając argumenty, fakty i dowody. Do tak przygotowanego wniosku o zakaz widzenia z dzieckiem dołącza się niezbędne załączniki:

• odpis aktu małżeństwa, jeśli rodzice dziecka są małżeństwem,
• odpis orzeczenia rozwodowego, jeżeli rodzice dziecka są rozwiedzeni,

odpis aktu urodzenia dziecka lub dzieci, których dotyczy składany wniosek.

Wniosek o zakaz widzenia z dzieckiem – argumenty

Jak uzasadniać wniosek o zakaz kontaktów z dzieckiem? Najczęściej podnosi się kwestię braku odpowiedzialności rodzica, którego ma objąć taki zakaz. Przywołuje się wówczas zdarzenia i okoliczności, w których ten rodzic narażał dziecko na poważne niebezpieczeństwo, na przykład z powodu swojego uzależnienia od alkoholu.

Mocnym argumentem jest również chęć uchronienia dziecka przed świadomym bądź nieświadomym wciąganiem go przez rodzica w nieodpowiednie towarzystwo (narkomani, przestępcy i inne grupy, które mogą wpływać na małoletnie dziecko demoralizująco).

Realne zagrożenie dla dziecka ze strony rodzica i dobre uzasadnienie wniosku o zakaz widzenia z dzieckiem zwykle przekonują sąd do podjęcia decyzji, która chroni dobro małoletniego. Warto w tym miejscu nadmienić, że wydanie orzeczenia o zakazie kontaktów z dzieckiem nie jest równoznaczne z utratą władzy rodzicielskiej przez rodzica, którego zakaz ten dotyczy. To dwie osobne sprawy. Można nie mieć praw rodzicielskich, a zachować prawo do kontaktu z dzieckiem i odwrotnie.

***

Stwórz wniosek o orzeczenie zakazu styczności rodzica z dzieckiem >>

Do zdarzeń tego typu dochodzi w sytuacji, w której skonfliktowani rodzice małoletniego dziecka nie stanowią już pary i nie mogą dojść do porozumienia i/lub nie trzymają się ustalonych zasad w zakresie sprawowania opieki nad potomkiem. O ile kwestię uprowadzenia rodzicielskiego rozstrzyga prawo karne (art. 211. KK), o tyle porwanie rodzicielskie rozpatruje się w ramach zapisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Porwanie rodzicielskie a uprowadzenie rodzicielskie

W jednym i w drugim przypadku jedno z rodziców bez zgody/wiedzy drugiego zatrzymuje lub wywozi dziecko (na przykład do innego miasta czy kraju). Jeżeli robi to rodzic posiadający pełnię praw rodzicielskich, mamy do czynienia z rodzicielskim porwaniem dziecka przez ojca lub matkę, jeśli natomiast rodzic ten ma ograniczoną przez sąd, odebraną lub zawieszoną władzę rodzicielską, jest to rodzicielskie uprowadzenie.

Czym grozi uprowadzenie rodzicielskie – KK art. 211

Jak mówi Kodeks karny w artykule 211, „kto wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru uprowadza lub zatrzymuje małoletniego poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”. W świetle tego przepisu uprowadzenie rodzicielskie jest przestępstwem, więc na przykład wyjazd z dzieckiem bez zgody ojca (czy matki uprawnionej do opieki nad małoletnim) może skutkować zgłoszeniem tego faktu na policję, wszczęciem poszukiwań, oskarżeniem, sprawą sądową i wreszcie więzieniem dla rodzica, który dopuścił się uprowadzenia dziecka.

Jakie są konsekwencje porwania rodzicielskiego

Porwanie rodzicielskie to czyn dokonywany przez rodzica posiadającego pełnię praw rodzicielskich. W praktyce wygląda to zazwyczaj tak, że matka lub ojciec bez woli i zgody drugiego rodzica małoletniego dziecka, pozbawia go kontaktu z potomkiem, wywożąc dziecko do innego kraju lub po prostu zmieniając adres jego stałego pobytu, bez poinformowania o nowym miejscu zamieszkania. W tym przypadku zdarzenie nie ma znamion przestępstwa i nie będzie ono ścigane, co nie oznacza, że pozostaje bez żadnych konsekwencji. Można je bowiem wyciągnąć, bazując na zapisach w prawie rodzinnym i opiekuńczym.

Porwanie rodzicielskie – co można zrobić w tej sytuacji

Konsekwencje wyjazdu dziecka za granicę bez zgody ojca (matki), wyjazd matki z dzieckiem do innego miasta bez zgody ojca (lub wyjazd ojca z dzieckiem bez zgody matki) i tym podobne zdarzenia mają zazwyczaj swój ciąg dalszy w sądzie rodzinnym. Rodzic, którego w ten sposób pozbawiono kontaktu z dzieckiem, oprócz tego, że zgłasza zaginięcie małoletniego, może również wnioskować nie tylko o sądowe ustalenie miejsca pobytu i nakaz wydania dziecka, ale także o ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej rodzica, który dopuścił się porwania rodzicielskiego.

Przeczytaj też:
Sprawa o ustalenie miejsca pobytu dziecka – jak ją założyć i ile to trwa
Wniosek o uregulowanie władzy rodzicielskiej – jak go przygotować, gdzie złożyć, ile to kosztuje

Wyjazd z dzieckiem bez zgody drugiego rodzica – kiedy nie jest porwaniem ani uprowadzeniem

Wyjazd z dzieckiem za granicę bez zgody ojca/matki (czyli drugiego rodzica) nie zawsze jest porwaniem czy uprowadzeniem rodzicielskim, bo nie zawsze taka zgoda jest konieczna. Co do zasady, rodzice mający pełną władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem muszą wspólnie decydować o istotnych dla tego dziecka sprawach – nawet wtedy gdy są oni po rozwodzie czy w separacji. Jedną z takich istotnych spraw jest między innymi wyjazd wakacyjny czy po prostu zmiana miejsca stałego lub tymczasowego pobytu dziecka. Czy zatem matka może wyjechać z dzieckiem bez zgody ojca (lub ojciec z dzieckiem bez zgody matki)? Tak. Jest to możliwe w sytuacji, w której prawa rodzicielskie drugiego rodzica są zawieszone, ograniczone lub zupełnie mu odebrane przez sąd. W takim przypadku jego zgoda na wyjazd czy przeprowadzkę małoletniego nie jest potrzebna, nie dochodzi więc do porwania ani rodzicielskiego uprowadzenia.

***

Po więcej informacji z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego wejdź na nasz blog >>

Rodzicielski plan wychowawczy jest dokumentem regulującym kwestie wykonywania władzy rodzicielskiej, ale także utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, czy nawet wysokości alimentów płaconych przez jedną ze stron na rzecz dziecka. Taki plan może, ale nie musi powstać. Precyzyjnie opracowany i przygotowany wspólnie – w duchu porozumienia rozstających się rodziców – dla dobra przyszłości dziecka, może jednak ułatwić wiele spraw – przede wszystkim sam rozwód i stosunki rodzinne.

Do czego jest potrzebny wychowawczy plan rodzicielski?

To rodzaj umowy, która pomaga zabezpieczyć „interesy” obu stron, a przede wszystkim uregulować sytuację dziecka i uniknąć tym samym niepotrzebnych sporów w przyszłości. Takie porozumienie wychowawcze przedstawione sądowi prowadzącemu sprawę rozwodową może ją przyspieszyć i – jeśli jest przekonujące – wpłynąć na wyrok. W jaki sposób?

Rodzicielski plan wychowawczy – skutki prawne

Plan wychowawczy porządkujący zasady kontaktów z dzieckiem po rozwodzie rodziców może na przykład stać się gotowym orzeczeniem sądowym ustalającym reguły kontaktowania się z małoletnim. Jeśli tylko takie rodzicielskie porozumienie jest w opinii sądu zgodne z dobrem dziecka, zostanie ono uwzględnione w wyroku. Rodzicielski plan wychowawczy jest szczególnie pomocny, gdy strona (bądź strony) starają się o naprzemienną opiekę nad dzieckiem.

Jak przygotować rodzicielski plan wychowawczy – wzór?

Plan wychowawczy to dokument w formie pisemnej, który swoją formą przypomina umowę. Nie istnieje wzór rodzicielskiego planu wychowawczego, ponieważ – podobnie jak w umowach – można w nim zawrzeć wszystko, co konieczne w danym przypadku, a co mieści się w granicach obowiązującego prawa i służy dobru dziecka. Musi on zawierać informacje personalne dotyczące stron (matka, ojciec) oraz dziecka, podpisy obojga rodziców, datę i miejsce zawarcia porozumienia oraz kolejne paragrafy, w których sprecyzowane są te zasady, na których zależy osobom zainteresowanym (zasady wykonywania władzy rodzicielskiej, utrzymywania kontaktów z dzieckiem, kwestii alimentów…).

Im bardziej szczegółowy plan wychowawczy, tym lepiej

Im bardziej jest szczegółowy plan wychowawczy, tym większa szansa na uniknięcie nieporozumień i uchronienie dziecka przed przykrymi ich konsekwencjami. Oto, co między innymi można regulować takimi zapisami:

• podział władzy rodzicielskiej (czy pełnię władzy zachowuje oboje rodziców czy nie),
• miejsce stałego zamieszkania dziecka (przy którym z rodziców),
• decyzje dotyczące leczenia, edukacji dziecka,
• kwestie związane z wyrabianiem dokumentów dziecka (dowód, paszport),
• harmonogram i charakter spotkań dziecka z rodzicem, z którym nie mieszka ono na stałe,
• zasady spędzania świąt czy wakacji z dzieckiem, a także organizowania innych wyjazdów,
• wysokość alimentów, termin i forma płatności oraz wiele innych tematów.

Każdy z punktów najlepiej maksymalnie doprecyzować. Jeżeli na przykład  w rodzicielskim planie wychowawczym ustala się zasady kontaktu z dzieckiem, to warto opisać nie tylko ich częstotliwość. Informacja o tym, że powiedzmy ojciec widzi się z dzieckiem w każdą sobotę, to zdecydowanie za mało. Należy uściślić między innymi: w jakich godzinach, czy osobiście czy na czacie wideo, jeśli osobiście, to gdzie, kto przywozi dziecko na miejsce spotkania, kto odpowiada za odstawienie dziecka do domu, co dzieje się w przypadku, gdy dziecko w dniu spotkania jest chore albo nieobecne (wycieczka szkolna), czy i na ile wcześniej należy powiadomić drugą stronę o ewentualnych zmianach planu i tak dalej.

Kiedy i jak przedłożyć sądowi gotowy plan wychowawczy

Rodzicielski plan wychowawczy dołącza się (jako pisemny załącznik) do pozwu rozwodowego lub przedstawia sądowi taki dokument już w trakcie trwania sprawy rozwodowej. W pierwszym przypadku zazwyczaj sporządza się plan samodzielnie, korzystając ewentualnie z pomocy różnego rodzaju generatorów pism sądowych online. W tym drugim plan jest często efektem ustaleń i porozumienia osiągniętego przez strony dzięki mediacjom i bywa redagowany przy udziale sądowego mediatora.

***

Podstawę prawną dla rodzicielskiego planu wychowawczego stanowi Kodeks Rodzinny i opiekuńczy (art. 58 § 1). W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka.

To może Cię zainteresować: Wniosek o uregulowanie władzy rodzicielskiej – kiedy i gdzie go złożyć?

Spłata długu po śmierci ojca – czy zobowiązania zawsze się dziedziczy?

Czy zawsze ktoś spłaca długi po śmierci ojca? Kodeks Cywilny jasno określa tę sytuację – w przypadku śmierci każdej osoby wszystkie jej zobowiązania przechodzą automatycznie na spadkobierców. Jeżeli został sporządzony testament, staje się on głównym dokumentem opisującym podział majątku. W przypadku jego braku, następuje dziedziczenie ustawowe – w pierwszej kolejności dziedziczy współmałżonek i dzieci zmarłego.  Dopiero w dalszej kolejności spadek przypada w udziale rodzicom, rodzeństwu i ewentualnie dalszym krewnym.

Dziedziczenie dotyczy wszystkich, niezależnie od ich wiedzy o sytuacji materialnej osoby zmarłej. Spadkobierca, zgodnie z prawem, ma trzy możliwości w tej sytuacji:

• przyjęcie proste (przyjęcie wprost) –przyjęcie spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi;
• przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – ograniczenie odpowiedzialności za długi;
• odrzucenie spadku – niczego się nie dziedziczy i nie spłaca się długów (po śmierci ojca lub innego spadkodawcy).

Przyjęcie lub odrzucenie spadku ma miejsce niezależnie od faktu, czy spadek dziedziczony jest ustawowo czy na mocy testamentu.

Jak sprawdzić długi zmarłego ojca?

W sytuacji kiedy nie można uzyskać informacji od najbliższych zmarłego o jego ewentualnych długach, pozostaje kilka możliwości sprawdzenia kondycji finansowej, w jakiej znajdowała się osoba zmarła.

• Sprawdzenie rejestrów BIK, BIG, KRD, ERIF – powołując się na toczące postępowanie w sprawie nabycia spadku i dołączając wymagane dokumenty (zazwyczaj wystarcza akt zgonu), można zasięgnąć informacji odnośnie do sytuacji finansowej spadkodawcy. Należy się jednak liczyć z odmową, ponieważ instytucje te niekiedy zgadzają się na udzielenie jakiejkolwiek informacji jedynie w sytuacji przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

• Złożenie do sądu wniosku o wykonanie spisu inwentarza – w takiej sytuacji komornik sądowy jest obowiązany dokonać oceny stanu posiadania zmarłego. Informacja ta jest zazwyczaj wystarczająca do podjęcia decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przez dzieci zmarłego ojca.

Jak uniknąć dziedziczenia długów ojca?

Prawdą jest, że spadek automatycznie przechodzi na najbliższą rodzinę i krewnych zmarłego, jednak – jak zostało to już wspomniane – spadkobiercy nie są zmuszeni do jego przyjęcia, zwłaszcza jeżeli masa spadkowa dotyczy niespłaconych zobowiązań. Każdego spadkobiercę obowiązuje 6-miesięczny termin na złożenie oświadczenia (w sądzie lub notarialnie) o odrzuceniu lub przyjęciu spadku.

Jedną z możliwości uniknięcia spłaty długów po ojcu jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W tej sytuacji spadkobierca dziedziczy po zmarłym jedynie do wysokości zadłużenia. Jeżeli jednak wysokość zadłużenia przekracza wartość pozostałego majątku, można zrzec się spadku w całości. Należy pamiętać, że decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest nieodwracalna.

Jaki efekt daje odrzucenie spadku?

Zrzeczenie się spadku nie przerywa procesu dziedziczenia. Miejsce osoby zrzekającej się spadku zajmują jej dzieci, które w równych częściach dziedziczą udział rodzica. Warto o tym pamiętać w sytuacji, kiedy zmarły pozostawił po sobie wysokie zadłużenie.

Jak odrzucić spadek w imieniu dziecka?

W zrzeczeniu się spadku w imieniu małoletniego kluczową rolę odgrywają terminy. O ile w przypadku własnej osoby czynność ta jest prosta i polega na złożeniu stosownego oświadczenia przed sądem lub w obecności notariusza, w przypadku małoletniego dziecka procedura nieco się wydłuża. Jak należy ją przeprowadzić?

Odrzucenie spadku przez dzieci odbywa się za pośrednictwem rodziców, w obecności notariusza lub przed sądem, w czasie nie dłuższym niż 6 miesięcy od momentu, kiedy rodzice dowiedzieli się o nabyciu praw spadkowych przez dziecko.

• Pierwszym krokiem jest złożenie do sądu rodzinnego (do Wydziału Rodzinnego i Nieletnich, odpowiedniego dla miejsca zameldowania dziecka) wniosku o dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Wniosek powinien zawierać podstawowe dane rodziców dziecka (imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania). Ponadto należy w nim wskazać przyczynę, dla której chce się odrzucić spadek w imieniu dziecka. Do wniosku trzeba dołączyć akt urodzenia dziecka, potwierdzenie odrzucenia spadku przez rodzica, odpis aktu zgonu spadkodawcy oraz dowód uiszczenia stosownej opłaty sądowej.
• Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego jest możliwe dopiero po uzyskaniu sądowego zezwolenia. W ramach jednego wniosku można poprosić sąd o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu kilkorga dzieci.

Więcej: Wniosek o odrzucenie spadku w imieniu małoletniego – jak go napisać, gdzie i kiedy złożyć W tym przypadku ważny jest 6-miesięczny termin – od chwili rezygnacji ze spadku przez osobę dorosłą. Jego przekroczenie skutkuje automatycznym przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez dziecko. 

Jeżeli jednak dziecko odziedziczy dług…

Powodem takiej sytuacji może być przekroczenie ustawowego terminu na złożenie oświadczenia o rezygnacji ze spadku. W przypadku małoletniego dziecka czas oczekiwania na uzyskanie zezwolenia sądu na złożenie oświadczenia w imieniu dziecka może się wydłużyć. Po upływie 6-miesięcznego terminu sąd może postanowić o odmowie zgody na odrzucenie spadku przez małoletniego. Dlatego w takiej sytuacji należy reagować możliwe szybko od momentu wiadomości o śmierci spadkodawcy lub nabyciu prawa do spadku przez dziecko.

W przypadku kiedy sąd odmówił zgody na odrzucenie spadku przez małoletniego, uzasadniając odmowę innymi czynnikami, należy w terminie 7 dni wystąpić o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Od momentu doręczenia odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem rozpoczyna się 14-dniowy termin na wniesienie apelacji.

***

Więcej porad prawnych na naszym blogu – zajrzyj >>

Pomijając przypadki patologiczne, w których rodzic stanowi dla dziecka na przykład jakieś zagrożenie (stosowanie przemocy, choroba psychiczna, niezapewnianie małoletniemu bezpieczeństwa etc.), najczęściej dziecko nie chce kontaktu z ojcem (lub z matką) po rozwodzie z powodów, które bezpośrednio związane są z konfliktem rozwiedzionej pary i charakterem relacji pomiędzy byłymi małżonkami. Przed podjęciem jakichkolwiek działań w sprawie uregulowania kontaktu z dzieckiem po rozwodzie czy próby uzdrowienia sytuacji, warto dokładnie przyjrzeć się rzeczywistym przyczynom zaistniałego stanu rzeczy.

Rozwód a kontakty z dzieckiem

Jak ustalić kontakty z dzieckiem po rozwodzie? Można zawrzeć porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej lub złożyć do sądu wniosek o uregulowanie władzy rodzicielskiej (w tym ustalenie kontaktów z dzieckiem).

Sposób oraz częstotliwość widzenia się z dzieckiem rodzica, który z nim nie mieszka, zależy od kilku czynników. To między innymi wiek i płeć dziecka, jego indywidualne potrzeby, a także to, jak chcą/mogą umówić się w tym zakresie rodzice. Jeśli byli małżonkowie nie potrafią się porozumieć w tej kwestii, tryb kontaktów z dzieckiem po rozwodzie narzuca sąd. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, sąd może również swoim orzeczeniem ograniczyć te kontakty z uwagi na dobro dziecka.

Zagadnienie kontaktów z dzieckiem definiuje w polskim prawie Kodeks rodzinny i opiekuńczy w artykule 113. Zalicza się do tego między innymi odwiedzanie dziecka w miejscu jego stałego pobytu, zabieranie go w inne miejsca, wspólne spędzanie wakacji czy świąt, utrzymywanie kontaktu osobistego oraz na odległość (przez telefon czy Internet). Co jednak robić, gdy dziecko tego wszystkiego odmawia? 

Gdy dziecko nie chce mieć kontaktu z ojcem…

Jeśli – przykładowo – dziecko po rozwodzie rodziców mieszka ze swoją matką, a z ojcem się tylko widuje i w pewnym momencie odmawia tych spotkań, nie można sprawy tak pozostawić. Znalezienie przyczyny tej niechęci i odpowiednie rozwiązanie problemu – niekiedy przy pomocy psychologa, prawnika czy sądu – jest absolutnie konieczne.

Co może/powinna zrobić w takiej sytuacji matka?

Gdy dziecko nie chce kontaktu z ojcem, matka powinna ustalić, czy istnieje jakiś konkretny powód tego, bo to ona w tym przypadku – jako rodzic „pierwszoplanowy” – po części odpowiada za te kontakty. Jeśli przyczynę trudno ustalić poprzez zwykłą rozmowę z dzieckiem i byłym małżonkiem, warto skorzystać z pomocy psychologa. Nie zawsze powodem niechęci dziecka do spotkań z ojcem jest nieodpowiednie zachowanie ojca. Czasami niechęć ta wynika też z niewłaściwego stosunku matki do ojca. Jeśli jednak istnieje obawa, że przyczyną odmowy kontaktów jest sam ojciec dziecka, matka może wnioskować do sądu o to, aby dziecko spotykało się z ojcem tylko w obecności drugiego rodzica lub kuratora albo starać się nawet o orzeczenie całkowitego zakazu styczności z dzieckiem.

Co może/powinien zrobić w tej sprawie ojciec?

Jeśli ojciec dziecka jest bez winy i podejrzewa, że dziecko odmawia kontaktu z nim za namową matki lub po prostu nie stara się ona odpowiednio przygotować dziecka do spotkań z drugim rodzicem, może – poza szczerą rozmową z dzieckiem i jego matką – wszcząć postępowanie sądowe, składając wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem. Nawet jeśli wcześniej wydano już orzeczenie w tej sprawie, można wnioskować o zmianę częstotliwości i/lub charakteru kontaktów. Być może zintensyfikowanie spotkań pomoże uzdrowić relacje z dzieckiem. Warto rozważyć także ewentualnie podjęcie terapii rodzinnej. Sesje ojca z dzieckiem, obojga rodziców, a także wszystkich uczestników tego „konfliktu” dają często, choć nie od razu, nadspodziewanie dobre wyniki.

Złóż wniosek o orzeczenie zakazu styczności jednego z rodziców z dzieckiem lub z dziećmi >>